Những điều cần biết khi thành lập công ty là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp khởi đầu vững chắc trong môi trường kinh doanh đầy cạnh tranh ngày nay. Với những cập nhật từ luật mới, việc nắm bắt kịp thời các quy định sẽ giúp tránh rủi ro pháp lý và tối ưu hóa quy trình. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện, hỗ trợ bạn chuẩn bị tốt hơn cho hành trình kinh doanh. Cùng ACC Đồng Nai khám phá ngay.

1. Những điều cần biết khi thành lập công ty theo luật mới

Luật Doanh nghiệp 2020 đã mang đến nhiều thay đổi quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc thành lập doanh nghiệp tại Việt Nam. Một trong những điểm nổi bật là việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm thời gian đăng ký từ 5 ngày xuống còn 3 ngày làm việc đối với hồ sơ hợp lệ. Nghị định 168/2025/NĐ-CP bổ sung quy định chi tiết về trách nhiệm của người đại diện pháp luật, nhấn mạnh vào việc bảo vệ quyền lợi cổ đông và đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh.

Những điều cần biết khi thành lập công ty theo luật mới bao gồm việc lựa chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp, như công ty TNHH một thành viên hay công ty cổ phần, tùy thuộc vào quy mô và mục tiêu kinh doanh. Ví dụ, đối với công ty TNHH, số lượng thành viên giới hạn từ 1 đến 50 người, giúp dễ dàng quản lý hơn so với hình thức cổ phần. Ngoài ra, luật mới yêu cầu doanh nghiệp phải có địa chỉ trụ sở rõ ràng, không được đặt tại chung cư trừ trường hợp văn phòng ảo được phép theo quy định. Việc hiểu rõ các thay đổi này không chỉ giúp tuân thủ pháp luật mà còn hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các ưu đãi thuế và hỗ trợ từ nhà nước.

Hơn nữa, Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định rõ về vốn điều lệ, không còn yêu cầu chứng minh vốn thực tế mà chỉ cần khai báo, giúp giảm gánh nặng tài chính ban đầu cho startup. Những điều cần biết khi thành lập công ty theo luật mới còn liên quan đến việc đăng ký ngành nghề kinh doanh, phải phù hợp với hệ thống mã ngành theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Nếu kinh doanh ngành nghề có điều kiện như bất động sản hoặc y tế, cần bổ sung giấy phép con sau khi thành lập. Tổng thể, luật mới hướng tới việc khuyến khích đầu tư, nhưng đòi hỏi doanh nghiệp phải cập nhật thường xuyên để tránh phạt hành chính lên đến hàng trăm triệu đồng nếu vi phạm.

2. Các loại hình doanh nghiệp phổ biến và lựa chọn phù hợp

Khi bắt đầu, việc chọn loại hình doanh nghiệp là bước đầu tiên quan trọng trong những điều cần biết khi thành lập công ty. Theo Luật Doanh nghiệp 2020, có sáu loại hình chính: doanh nghiệp tư nhân, công ty hợp danh, công ty TNHH một thành viên, công ty TNHH hai thành viên trở lên, công ty cổ phần và doanh nghiệp nhà nước.

Doanh nghiệp tư nhân phù hợp với cá nhân muốn tự quản lý toàn bộ, nhưng chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản cá nhân, nên ít được chọn cho các dự án lớn. Công ty hợp danh lại nhấn mạnh vào sự hợp tác giữa các thành viên, với ít nhất hai thành viên cùng chịu trách nhiệm vô hạn, thường dùng trong lĩnh vực pháp lý hoặc tư vấn. Đối với công ty TNHH một thành viên, chủ sở hữu chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi vốn góp, lý tưởng cho startup cá nhân hoặc doanh nghiệp gia đình. Công ty TNHH hai thành viên trở lên mở rộng quy mô với từ 2 đến 50 thành viên, dễ dàng chuyển đổi sang cổ phần nếu cần huy động vốn. Công ty cổ phần linh hoạt nhất, cho phép phát hành cổ phiếu và có ít nhất ba cổ đông, phù hợp với doanh nghiệp hướng tới niêm yết trên sàn chứng khoán.

Nghị định 168/2025/NĐ-CP bổ sung quy định về quyền biểu quyết của cổ đông thiểu số, tăng cường bảo vệ nhà đầu tư. Lựa chọn loại hình cần dựa trên yếu tố rủi ro, số lượng thành viên và kế hoạch mở rộng. Ví dụ, nếu bạn dự định gọi vốn từ quỹ đầu tư, công ty cổ phần sẽ là lựa chọn tối ưu nhờ tính minh bạch cao. Ngoài ra, mỗi loại hình có yêu cầu khác nhau về điều lệ công ty, vốn pháp định (nếu có) và cơ cấu tổ chức. Việc sai sót trong lựa chọn có thể dẫn đến phải chuyển đổi sau này, tốn kém thời gian và chi phí. Do đó, tư vấn từ chuyên gia pháp lý là cần thiết để đảm bảo quyết định phù hợp với chiến lược dài hạn.

Xem thêm: Một công ty thành lập điều hành nhiều dự án có sao không?

3. Hồ sơ cần chuẩn bị và thủ tục đăng ký

Hồ sơ thành lập công ty là phần không thể thiếu trong những điều cần biết khi thành lập công ty, đòi hỏi sự chính xác để tránh bị trả lại. Theo Luật Doanh nghiệp 2020, hồ sơ cơ bản bao gồm:

• Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp (theo mẫu quy định).
• Điều lệ công ty, nêu rõ thông tin về loại hình, vốn điều lệ, quyền và nghĩa vụ thành viên.
• Danh sách thành viên hoặc cổ đông sáng lập, kèm giấy tờ tùy thân như CMND/CCCD hoặc hộ chiếu.
• Danh sách chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp
• Quyết định thành lập đối với công ty TNHH một thành viên, hoặc biên bản họp sáng lập đối với công ty cổ phần.
• Giấy ủy quyền nếu người nộp hồ sơ không phải người đại diện pháp luật.

Nếu là doanh nghiệp nước ngoài, cần thêm giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Nghị định 168/2025/NĐ-CP yêu cầu hồ sơ phải được nộp trực tuyến qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, giúp tiết kiệm thời gian. Thủ tục đăng ký bao gồm việc kiểm tra tính hợp lệ của tên doanh nghiệp, đảm bảo không trùng lặp hoặc vi phạm quy định về tên gọi.

Sau khi nộp, cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trong vòng 3 ngày nếu hồ sơ đầy đủ. Tiếp theo, doanh nghiệp phải khắc dấu và công bố thông tin trên Cổng thông tin quốc gia trong 30 ngày, với chi phí khoảng 500.000 đồng. Những điều cần biết khi thành lập công ty còn bao gồm việc đăng ký mã số thuế tự động đồng thời với đăng ký kinh doanh, giúp tích hợp các thủ tục thuế ngay từ đầu.

Nếu hồ sơ thiếu sót, như không chứng minh địa chỉ trụ sở bằng hợp đồng thuê, sẽ bị yêu cầu bổ sung, kéo dài thời gian. Doanh nghiệp cũng cần chuẩn bị vốn điều lệ thực tế để mở tài khoản ngân hàng và nộp báo cáo tài chính ban đầu. Tổng chi phí thủ tục khoảng 2-5 triệu đồng, tùy loại hình, nhưng có thể cao hơn nếu thuê dịch vụ pháp lý.

Xem thêm: Mẫu biên bản họp thành lập công ty chuẩn nhất

4. Quy trình thành lập công ty chi tiết

Quy trình thành lập công ty theo luật mới được đơn giản hóa, nhưng vẫn đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng để đảm bảo hiệu quả. Dưới đây là các bước cụ thể dựa trên Luật Doanh nghiệp 2020 và Nghị định 168/2025/NĐ-CP.

Bước 1: Chuẩn bị và quyết định thông tin cơ bản

Ở bước này, bạn cần xác định loại hình doanh nghiệp, tên công ty, địa chỉ trụ sở, vốn điều lệ và ngành nghề kinh doanh. Tên công ty phải độc đáo, không gây nhầm lẫn với doanh nghiệp khác và tuân thủ quy định cấm sử dụng từ ngữ nhạy cảm. Vốn điều lệ có thể từ 10 triệu đồng trở lên, tùy ngành nghề, và không cần chứng minh ngay lập tức. Ngành nghề phải mã hóa theo hệ thống VSIC, đặc biệt chú ý các ngành có điều kiện như giáo dục hoặc tài chính. Bước này thường mất 1-2 tuần để nghiên cứu và soạn thảo điều lệ, giúp tránh sửa chữa sau này. Tư vấn viên pháp lý có thể hỗ trợ để đảm bảo tính khả thi.

Bước 2: Soạn thảo và nộp hồ sơ đăng ký

Sau khi chuẩn bị, thu thập đầy đủ hồ sơ như đã nêu ở phần trước và nộp trực tuyến qua cổng đăng ký quốc gia. Kiểm tra kỹ thông tin để tránh lỗi chính tả hoặc sai sót về giấy tờ cá nhân. Cơ quan đăng ký sẽ xác nhận trong 3 ngày làm việc, cấp mã số doanh nghiệp nếu hợp lệ. Nếu bị từ chối, lý do sẽ được thông báo để bổ sung. Bước này nhấn mạnh vào tính số hóa, giúp doanh nghiệp ở tỉnh xa dễ dàng thực hiện mà không cần đến trực tiếp Sở Tài chính. Chi phí nộp hồ sơ miễn phí, nhưng cần chuẩn bị phí công bố thông tin sau đó.

Bước 3: Hoàn tất các thủ tục sau đăng ký

Sau khi nhận Giấy chứng nhận, khắc dấu tại cơ quan công an và đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử với cơ quan thuế. Mở tài khoản ngân hàng để góp vốn và đăng ký chữ ký số cho giao dịch điện tử. Nghị định 168/2025/NĐ-CP yêu cầu báo cáo tình hình sử dụng lao động trong 30 ngày đầu. Bước này mất khoảng 1 tuần, đảm bảo doanh nghiệp có thể hoạt động hợp pháp ngay. Nếu kinh doanh ngành nghề có điều kiện, cần xin giấy phép bổ sung từ bộ ngành liên quan. Toàn bộ quy trình thường hoàn thành trong 1-2 tháng, tùy độ phức tạp.

Bước 4: Đăng ký và tuân thủ các nghĩa vụ liên quan

Cuối cùng, đăng ký bảo hiểm xã hội cho nhân viên và nộp báo cáo tài chính định kỳ. Theo luật mới, doanh nghiệp phải công bố báo cáo thường niên trên cổng thông tin để đảm bảo minh bạch. Bước này giúp tránh phạt từ 20-50 triệu đồng nếu chậm trễ. Những điều cần biết khi thành lập công ty ở giai đoạn này là duy trì sổ sách kế toán chuẩn mực để hỗ trợ kiểm toán sau này.

5. Câu hỏi thường gặp

Thời gian thành lập công ty mất bao lâu theo luật mới?

Theo Luật Doanh nghiệp 2020, thời gian đăng ký cơ bản là 3 ngày làm việc cho hồ sơ hợp lệ, nhưng toàn bộ quy trình bao gồm khắc dấu và các thủ tục sau có thể kéo dài 15-30 ngày. Nghị định 168/2025/NĐ-CP khuyến khích nộp trực tuyến để rút ngắn thời gian, giúp doanh nghiệp nhanh chóng đi vào hoạt động. Nếu hồ sơ phức tạp hoặc ngành nghề có điều kiện, có thể cần thêm 1-2 tháng để xin giấy phép con. Doanh nghiệp nên chuẩn bị kỹ để tránh trì hoãn không đáng có.

Vốn điều lệ tối thiểu khi thành lập công ty là bao nhiêu?

Luật Doanh nghiệp 2020 không quy định mức tối thiểu chung, nhưng một số ngành như ngân hàng yêu cầu vốn pháp định cụ thể từ 3.000 tỷ đồng. Đối với hầu hết doanh nghiệp, mức 10 triệu đồng là phổ biến và đủ để khởi nghiệp. Nghị định 168/2025/NĐ-CP cho phép khai báo vốn mà không cần chứng minh ngay, nhưng phải góp đủ trong 90 ngày. Việc chọn mức vốn phù hợp giúp tránh rủi ro tài chính và dễ dàng vay vốn ngân hàng sau này.

Có thể thành lập công ty 100% vốn nước ngoài không?

Có, Luật Doanh nghiệp 2020 cho phép thành lập doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, nhưng phải tuân thủ cam kết WTO và danh mục ngành nghề hạn chế tiếp cận thị trường. Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định cần Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trước khi đăng ký kinh doanh. Quy trình tương tự doanh nghiệp trong nước, nhưng thêm bước phê duyệt từ Sở Tài chính. Doanh nghiệp nước ngoài được hưởng ưu đãi thuế nếu đầu tư vào lĩnh vực ưu tiên như công nghệ cao.

Những điều cần biết khi thành lập công ty đã được làm rõ qua bài viết, từ luật mới đến quy trình thực tế, giúp bạn tự tin hơn trong việc khởi nghiệp. Việc tuân thủ đúng sẽ mang lại nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững. Để nhận hỗ trợ chuyên sâu và tránh sai sót, hãy liên hệ ACC Đồng Nai ngay hôm nay, đội ngũ chuyên gia sẽ đồng hành cùng bạn.