Cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán là một trong những phương thức thuế phổ biến tại Việt Nam, giúp đơn giản hóa nghĩa vụ thuế cho các cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ. Cùng ACC Đồng Nai khám phá ngay những thông tin cần thiết để thực hiện nghĩa vụ thuế một cách hiệu quả.

1. Cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán

Phương pháp thuế khoán được quy định tại Thông tư 40/2021/TT-BTC, áp dụng cho các cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh không thuộc trường hợp nộp thuế theo phương pháp kê khai hoặc nộp thuế theo từng lần phát sinh. Theo khoản 1 Điều 7 Thông tư 40/2021/TT-BTC, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán sẽ nộp thuế dựa trên doanh thu ước tính do cơ quan thuế ấn định, thay vì dựa trên lợi nhuận thực tế. Phương pháp này phù hợp với các hoạt động kinh doanh như bán hàng tạp hóa, quán ăn nhỏ, hoặc dịch vụ cá nhân, giúp giảm bớt gánh nặng về sổ sách kế toán. Tuy nhiên, cá nhân cần khai thuế chính xác và trung thực để tránh bị xử phạt theo Luật Quản lý thuế 2019.

Doanh thu tính thuế được xác định dựa trên doanh thu bao gồm thuế của toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền hoa hồng, hoặc tiền cung ứng dịch vụ phát sinh trong kỳ tính thuế. Theo Thông tư 92/2015/TT-BTC, nếu doanh thu hàng năm từ 100 triệu đồng trở xuống (từ 01/01/2026 là 200 triệu đồng theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024), cá nhân kinh doanh sẽ không phải nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Từ năm 2026, Nghị quyết 198/2025/QH15 sẽ chính thức bãi bỏ phương pháp thuế khoán, yêu cầu cá nhân kinh doanh chuyển sang phương pháp kê khai, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về sổ sách kế toán và hóa đơn điện tử.

Cá nhân kinh doanh nộp thuế khoán cần nộp tờ khai thuế theo mẫu 01/CNKD trước ngày 15/12 của năm trước năm tính thuế, theo khoản 4 Điều 7 Thông tư 40/2021/TT-BTC. Cơ quan thuế sẽ công khai thông tin về doanh thu và mức thuế khoán từ ngày 20/12 đến 31/12 của năm trước, và lần thứ hai từ 30/01 đến hết năm tính thuế. Điều này đảm bảo tính minh bạch và cho phép cá nhân kinh doanh phản hồi nếu phát hiện sai sót. Việc sử dụng hóa đơn điện tử cũng trở thành bắt buộc đối với cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 200 triệu đồng/năm từ 01/01/2026, theo Nghị định 181/2025/NĐ-CP.

2. Các loại thuế phải nộp theo phương pháp khoán

Cá nhân kinh doanh nộp thuế khoán phải nộp thuế môn bài, thuế GTGT, và thuế TNCN, theo Điều 8 Nghị định 126/2020/NĐ-CP. Thuế môn bài được xác định dựa trên doanh thu hàng năm, với mức thu dao động từ 300.000 đồng đến 1.000.000 đồng theo Thông tư 65/2020/TT-BTC. Cụ thể, nếu doanh thu trên 500 triệu đồng/năm, mức thuế môn bài là 1.000.000 đồng; từ 300 đến 500 triệu đồng/năm là 500.000 đồng; và từ 100 đến 300 triệu đồng/năm là 300.000 đồng. Từ 01/01/2026, lệ phí môn bài sẽ được bãi bỏ theo Nghị quyết 198/2025/QH15, giảm gánh nặng tài chính cho cá nhân kinh doanh.

Thuế GTGT và thuế TNCN được tính dựa trên doanh thu tính thuế và tỷ lệ thuế tương ứng với ngành nghề kinh doanh, theo Thông tư 92/2015/TT-BTC. Ví dụ, kinh doanh hàng hóa chịu tỷ lệ thuế GTGT 1% và thuế TNCN 0,5%; kinh doanh dịch vụ chịu tỷ lệ thuế GTGT 5% và thuế TNCN 2%. Công thức tính thuế là: Số thuế phải nộp = Doanh thu tính thuế x Tỷ lệ thuế. Nếu cá nhân kinh doanh sử dụng hóa đơn do cơ quan thuế cấp, doanh thu trên hóa đơn sẽ được cộng vào doanh thu khoán để tính thuế. Theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, từ 01/01/2026, ngưỡng miễn thuế GTGT và TNCN sẽ tăng lên 200 triệu đồng/năm.

Cá nhân kinh doanh cần lưu ý rằng nếu doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm (hoặc 200 triệu đồng/năm từ 2026), họ sẽ được miễn thuế GTGT và TNCN, nhưng vẫn phải nộp tờ khai thuế môn bài, theo khoản 2 Điều 4 Thông tư 40/2021/TT-BTC. Việc khai thuế không chính xác hoặc nộp chậm có thể dẫn đến phạt hành chính từ 2.000.000 đến 8.000.000 đồng, theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Do đó, cá nhân cần kiểm tra kỹ lưỡng thông tin trước khi nộp tờ khai và lưu trữ đầy đủ chứng từ để phục vụ kiểm tra thuế.

>>>Xem thêm tại đây Hướng dẫn thủ tục mở tài khoản công ty chi tiết

3. Quy trình nộp thuế theo phương pháp khoán

Việc thực hiện đúng quy trình nộp thuế khoán giúp cá nhân kinh doanh tránh rủi ro pháp lý. Dưới đây là các bước chi tiết.

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ khai thuế
Cá nhân kinh doanh cần chuẩn bị tờ khai thuế theo mẫu 01/CNKD, ban hành kèm theo Thông tư 40/2021/TT-BTC. Hồ sơ bao gồm thông tin về doanh thu dự kiến, ngành nghề kinh doanh, và các chứng từ liên quan như hợp đồng cung cấp hàng hóa, dịch vụ, hoặc biên bản nghiệm thu. Nếu cá nhân kinh doanh mới bắt đầu hoạt động hoặc thay đổi ngành nghề, hồ sơ phải được nộp trước ngày thứ 10 kể từ ngày bắt đầu kinh doanh, theo khoản 2 Điều 7 Thông tư 40/2021/TT-BTC. Hồ sơ cần đảm bảo tính chính xác, trung thực để tránh bị cơ quan thuế ấn định lại doanh thu theo Luật Quản lý thuế 2019.

Bước 2: Nộp hồ sơ khai thuế
Hồ sơ khai thuế được nộp tại Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn hoặc đội thuế liên xã phường (LXP) trước ngày 15/12 của năm trước năm tính thuế. Từ năm 2025, cá nhân kinh doanh có thể nộp hồ sơ qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế, theo Thông tư 86/2024/TT-BTC. Việc nộp hồ sơ điện tử giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo tính chính xác, nhưng cá nhân cần kiểm tra định dạng file (PDF hoặc JPEG) để tránh lỗi kỹ thuật. Sau khi nộp, cơ quan thuế sẽ công khai thông tin doanh thu và mức thuế khoán để cá nhân phản hồi nếu có sai sót.

Bước 3: Nộp thuế theo thông báo
Sau khi cơ quan thuế xác định mức thuế khoán, cá nhân kinh doanh sẽ nhận thông báo nộp thuế, trong đó ghi rõ số tiền thuế và thời hạn nộp. Theo khoản 4 Điều 7 Thông tư 40/2021/TT-BTC, cá nhân nộp thuế theo thời hạn ghi trên thông báo, thường là hàng tháng hoặc hàng quý. Việc nộp thuế có thể thực hiện trực tiếp tại cơ quan thuế, qua ngân hàng, hoặc thông qua tổ chức ủy nhiệm thu. Nếu chậm nộp, cá nhân có thể bị phạt 0,03% số tiền thuế mỗi ngày, theo Nghị định 153/2025/NĐ-CP.

Bước 4: Lưu trữ chứng từ và báo cáo
Cá nhân kinh doanh cần lưu trữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ, và hợp đồng liên quan để phục vụ kiểm tra thuế, theo Thông tư 71/2024/TT-BTC. Nếu sử dụng hóa đơn do cơ quan thuế cấp, cá nhân phải lập báo cáo sử dụng hóa đơn theo mẫu 01/BC-SDHĐ-CNKD. Việc lưu trữ chứng từ hợp lệ giúp tránh rủi ro bị truy thu thuế hoặc phạt hành chính từ 2.000.000 đến 20.000.000 đồng, theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Cá nhân nên sử dụng phần mềm kế toán như MISA AMIS để quản lý chứng từ hiệu quả.

>>>Xem thêm tại đây Dịch vụ tư vấn thuế tại Đồng Nai uy tín, chuyên nghiệp

4. Câu hỏi thường gặp

Thuế khoán có bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử không?

Từ 01/01/2026, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 200 triệu đồng/năm phải sử dụng hóa đơn điện tử, theo Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Cá nhân cần chuẩn bị thiết bị và phần mềm phù hợp, đồng thời tham gia tập huấn để đảm bảo tuân thủ. Việc không sử dụng hóa đơn điện tử có thể dẫn đến phạt hành chính từ 2.000.000 đến 20.000.000 đồng.

Cá nhân kinh doanh nộp thuế khoán có cần lập sổ sách kế toán không?

Phương pháp thuế khoán không yêu cầu cá nhân kinh doanh lập sổ sách kế toán chi tiết như phương pháp kê khai. Tuy nhiên, họ cần lưu trữ hóa đơn, chứng từ, và hợp đồng để phục vụ kiểm tra thuế, theo Thông tư 71/2024/TT-BTC. Sử dụng phần mềm kế toán như MISA AMIS có thể giúp quản lý chứng từ hiệu quả hơn.

Phương pháp thuế khoán sẽ chấm dứt khi nào?

Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, phương pháp thuế khoán sẽ chính thức bị bãi bỏ từ 01/01/2026. Cá nhân kinh doanh cần chuẩn bị chuyển sang phương pháp kê khai, bao gồm lập sổ sách kế toán và sử dụng hóa đơn điện tử. Việc chuẩn bị sớm giúp tránh rủi ro pháp lý và đảm bảo tuân thủ quy định mới.

Cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán là giải pháp đơn giản hóa nghĩa vụ thuế, phù hợp với các hoạt động kinh doanh quy mô nhỏ. Việc tuân thủ đúng quy trình không chỉ giúp tránh rủi ro pháp lý mà còn đảm bảo hoạt động kinh doanh bền vững. Để được hỗ trợ chi tiết về thủ tục thuế, hãy liên hệ ACC Đồng Nai để nhận tư vấn chuyên sâu và giải pháp hiệu quả.