Mức phạt khi bị đóng mã số thuế là vấn đề được nhiều cá nhân và doanh nghiệp quan tâm, bởi việc vi phạm các quy định về thuế có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh và tài chính.Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về mức phạt, nguyên nhân dẫn đến đóng mã số thuế và cách xử lý, cùng ACC Đồng Nai.

1. Đóng mã số thuế là gì?

Hiểu rõ khái niệm đóng mã số thuế là bước đầu tiên để nắm bắt các quy định liên quan. Đây là tình trạng mã số thuế bị cơ quan thuế khóa hoặc chuyển sang trạng thái “không còn hiệu lực”, khiến người nộp thuế không thể thực hiện các giao dịch liên quan đến thuế.

Đóng mã số thuế là biện pháp hành chính do cơ quan thuế áp dụng khi người nộp thuế vi phạm các quy định về quản lý thuế, chẳng hạn như không nộp tờ khai thuế, không hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh hoặc ngừng hoạt động kinh doanh mà không thông báo. Theo Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, mã số thuế bị đóng sẽ gây ảnh hưởng lớn đến các giao dịch tài chính và pháp lý, đặc biệt đối với doanh nghiệp, vì mã số thuế đồng thời là mã số doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp 2020. Việc này có thể dẫn đến việc doanh nghiệp không được phát hành hóa đơn hoặc thực hiện các thay đổi đăng ký kinh doanh.

Các trường hợp dẫn đến đóng mã số thuế thường bao gồm không nộp báo cáo tài chính, không kê khai thuế trong thời gian dài, hoặc bị cơ quan thuế xác định không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Điều này đặc biệt phổ biến với các doanh nghiệp nhỏ hoặc hộ kinh doanh cá thể không nắm rõ quy định pháp luật. Việc hiểu rõ nguyên nhân giúp người nộp thuế chủ động phòng tránh và thực hiện đúng nghĩa vụ thuế.

Từ ngày 1/7/2025, theo Thông tư 86/2024/TT-BTC, mã số thuế của cá nhân sẽ được thay thế bằng số định danh cá nhân, nhưng các quy định về đóng mã số thuế vẫn áp dụng với doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Do đó, việc tuân thủ đúng quy định là cực kỳ quan trọng để tránh bị xử phạt hoặc gặp rắc rối pháp lý.

>>>Xem thêm tại đây Dịch vụ đóng mã số thuế tại Đồng Nai

2. Mức phạt khi bị đóng mã số thuế mới nhất hiện nay

Việc nắm rõ mức phạt khi bị đóng mã số thuế là yếu tố quan trọng để người nộp thuế tránh vi phạm. Dưới đây là các mức phạt cụ thể theo quy định pháp luật hiện hành, dựa trên các văn bản như Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, nếu cá nhân hoặc doanh nghiệp chậm nộp hồ sơ khai thuế dẫn đến việc bị đóng mã số thuế, mức phạt hành chính có thể dao động từ 400.000 đồng đến 5.000.000 đồng, tùy thuộc vào thời gian chậm trễ. Cụ thể, nếu nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn từ 1 đến 10 ngày, mức phạt từ 400.000 đồng đến 1.000.000 đồng; từ trên 10 đến 20 ngày, mức phạt từ 800.000 đồng đến 2.000.000 đồng; và từ trên 90 ngày, mức phạt có thể lên đến 5.000.000 đồng. Đối với tổ chức, mức phạt sẽ gấp đôi so với cá nhân, tức là tối đa 10.000.000 đồng.

Trong trường hợp doanh nghiệp sử dụng hóa đơn bất hợp pháp hoặc xuất hóa đơn khi mã số thuế đã bị đóng, mức phạt sẽ nghiêm trọng hơn, từ 20.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP. Hành vi này được coi là vi phạm nghiêm trọng vì hóa đơn bất hợp pháp có thể dẫn đến việc trốn thuế hoặc gian lận thuế. Ngoài ra, doanh nghiệp còn phải nộp bổ sung số thuế thiếu và chịu lãi chậm nộp 0,03%/ngày trên số tiền thuế chậm nộp, theo Luật Quản lý thuế 2019.

Đối với cá nhân, nếu mã số thuế bị đóng do không thông báo chấm dứt hiệu lực khi không còn thu nhập chịu thuế, mức phạt hành chính thường từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng, theo khoản 5 Điều 44 Luật Quản lý thuế 2019. Tuy nhiên, nếu cá nhân không sử dụng mã số thuế sai mục đích, cơ quan thuế có thể chỉ yêu cầu hoàn thiện thủ tục mà không áp dụng phạt. Điều này cho thấy sự linh hoạt trong xử lý đối với cá nhân so với doanh nghiệp.

Nếu doanh nghiệp không nộp thông báo hoặc báo cáo gửi cơ quan thuế, mức phạt từ 4.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng, theo khoản 2 Điều 15 Thông tư 80/2012/TT-BTC. Các khoản phạt này nhằm đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ trong hệ thống thuế, đồng thời khuyến khích người nộp thuế thực hiện đúng nghĩa vụ.

Xem thêm: Thủ tục đóng mã số thuế thu nhập cá nhân chi tiết

3. Nguyên nhân dẫn đến đóng mã số thuế

Hiểu rõ các nguyên nhân dẫn đến đóng mã số thuế giúp người nộp thuế chủ động phòng tránh. Dưới đây là những lý do phổ biến khiến mã số thuế bị đóng theo quy định pháp luật.

Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất là không nộp tờ khai thuế đúng hạn, dẫn đến việc cơ quan thuế xác định người nộp thuế không còn hoạt động. Theo khoản 2 Điều 15 Thông tư 80/2012/TT-BTC, nếu doanh nghiệp không nộp tờ khai thuế trong vòng 90 ngày liên tục, mã số thuế có thể bị đóng. Điều này thường xảy ra với các doanh nghiệp nhỏ hoặc mới thành lập, khi giám đốc hoặc người phụ trách không nắm rõ thời hạn nộp tờ khai.

Không hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh cũng là nguyên nhân phổ biến. Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, nếu cơ quan thuế kiểm tra và xác định doanh nghiệp không có biển hiệu hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, mã số thuế sẽ bị khóa. Điều này đặc biệt ảnh hưởng đến các doanh nghiệp thuê địa chỉ “ảo” để đăng ký kinh doanh nhưng không thực hiện hoạt động thực tế tại đó.

Việc ngừng kinh doanh mà không thông báo chấm dứt hiệu lực mã số thuế cũng dẫn đến việc bị đóng mã số thuế. Theo Điều 39 Luật Quản lý thuế 2019, doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh phải thông báo trong vòng 10 ngày kể từ khi ngừng hoạt động. Nếu không thực hiện, cơ quan thuế sẽ tự động chuyển mã số thuế sang trạng thái không hiệu lực, kéo theo các khoản phạt hành chính.

Ngoài ra, các hành vi vi phạm nghiêm trọng như khai khống thu nhập hoặc sử dụng hóa đơn bất hợp pháp có thể dẫn đến việc bị đóng mã số thuế. Theo khoản 1 Điều 16 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, hành vi khai khống có thể bị phạt đến 20% số tiền thuế khai thiếu, và trong trường hợp nghiêm trọng, doanh nghiệp có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015.

Xem thêm: Hướng dẫn đăng ký mã số thuế cá nhân chuẩn nhất

4. Câu hỏi thường gặp

Làm thế nào để tránh bị đóng mã số thuế?

Người nộp thuế cần nộp tờ khai thuế đúng hạn, cập nhật thông tin đăng ký kinh doanh và hoạt động thực tế tại địa chỉ đã đăng ký. Sử dụng phần mềm kế toán hoặc dịch vụ tư vấn thuế uy tín cũng giúp giảm thiểu sai sót.

Mức phạt có thay đổi theo thời gian không?

Mức phạt có thể được điều chỉnh khi có văn bản pháp luật mới, chẳng hạn như nghị định hoặc thông tư sửa đổi. Tính đến năm 2025, các mức phạt được áp dụng theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP và các văn bản liên quan. Người nộp thuế nên thường xuyên cập nhật thông tin pháp luật để tránh vi phạm.

Doanh nghiệp bị đóng mã số thuế có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?

Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng, như trốn thuế từ 100.000.000 đồng trở lên, doanh nghiệp có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015. Mức phạt có thể lên đến 10 tỷ đồng hoặc bị đình chỉ hoạt động từ 6 tháng đến 3 năm.

Việc nắm rõ mức phạt khi bị đóng mã số thuế và các quy định liên quan là yếu tố quan trọng giúp cá nhân và doanh nghiệp tránh được rủi ro pháp lý.Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định, người nộp thuế nên thường xuyên cập nhật thông tin pháp luật, hoàn thành nghĩa vụ thuế đúng hạn và sử dụng dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp khi cần thiết. Hãy liên hệ ACC Đồng Nai để được hỗ trợ chi tiết và nhanh chóng trong các thủ tục liên quan đến thuế, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của bạn.