Căn cước công dân (nay là thẻ Căn cước) là vật bất ly thân của mỗi công dân Việt Nam. Tuy nhiên, không phải ai nộp hồ sơ cũng được cơ quan công an phê duyệt cấp thẻ ngay lập tức. Có những trường hợp bị từ chối do sai sót dữ liệu, nhưng cũng có những trường hợp bị pháp luật từ chối quyền cấp thẻ do đang trong quá trình tố tụng hoặc vi phạm hành chính. Bài viết này, ACC Đồng Nai sẽ giúp bạn nhận diện rõ những trường hợp không được cấp căn cước công dân để bạn có sự chuẩn bị pháp lý tốt nhất.

1. Điều kiện cơ bản để được cấp thẻ Căn cước theo Luật mới

Theo Luật Căn cước 2023 và Nghị định 70/2024/NĐ-CP hướng dẫn thi hành, công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên có thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư được cấp thẻ Căn cước.

Điều kiện tiên quyết bao gồm việc có quốc tịch Việt Nam, thông tin dân cư chính xác và không thuộc các trường hợp bị đình chỉ hoặc từ chối theo quy định pháp luật.

Từ năm 2026, trẻ em dưới 14 tuổi cũng được cấp thẻ Căn cước theo nhu cầu của người đại diện hợp pháp, nhưng phải chứng minh được quan hệ và đồng ý của họ. Nếu không đáp ứng, hồ sơ sẽ bị từ chối ngay từ đầu.

2. Những trường hợp bị tạm dừng, đình chỉ cấp thẻ Căn cước

Theo Luật Căn cước 2023, một số đối tượng đang trong tình trạng pháp lý đặc biệt sẽ bị tạm dừng hoặc đình chỉ thủ tục cấp thẻ. Điều này nhằm đảm bảo an ninh và tính chính xác của hệ thống dữ liệu.

2.1. Người đang bị tạm giữ, tạm giam

Người đang bị tạm giữ hoặc tạm giam theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự sẽ bị đình chỉ cấp thẻ Căn cước. Hệ thống tự động cảnh báo từ Bộ Công an sẽ treo hồ sơ cho đến khi tình trạng này được giải quyết.

2.2. Người đang chấp hành án phạt tù

Công dân đang chấp hành án phạt tù không được cấp mới hoặc cấp đổi thẻ Căn cước. Thủ tục chỉ được tiếp tục sau khi hoàn thành hình phạt và có xác nhận từ cơ quan thi hành án.

2.3. Người đang chấp hành biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục, trường giáo dưỡng

Những người đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc cơ sở cai nghiện bắt buộc cũng thuộc diện bị đình chỉ. Quy định này được nêu rõ tại Nghị định 70/2024/NĐ-CP để tránh lạm dụng giấy tờ trong quá trình giáo dục.

Xem thêm: Việt kiều làm căn cước công dân được không?

3. Những lý do kỹ thuật khiến bạn không làm được Căn cước công dân

Ngoài các lý do pháp lý, nhiều trường hợp bị từ chối do vấn đề kỹ thuật trong dữ liệu dân cư. Đây là những lỗi phổ biến khiến hồ sơ không được phê duyệt.

3.1. Dữ liệu dân cư chưa "Đúng – Đủ – Sạch – Sống"

Theo Luật Căn cước 2023, dữ liệu phải đảm bảo nguyên tắc "Đúng – Đủ – Sạch – Sống" trước khi cấp thẻ. Nếu hồ sơ bị lỗi, bạn sẽ nhận thông báo trả về để đính chính.

• Sai số định danh: Số định danh cá nhân bị trùng với người khác trên hệ thống.
• Thiếu thông tin cư trú: Chưa thực hiện đăng ký thường trú hoặc tạm trú rõ ràng.
• Lỗi vân tay: Vân tay bị biến dạng, mờ không thể nhận diện qua máy quét.
• Thông tin ngày sinh: Ngày tháng năm sinh trên giấy khai sinh lệch với cơ sở dữ liệu quốc gia.

3.2. Sai lệch thông tin sinh trắc học (vân tay, mống mắt)

Điểm mới theo Luật Căn cước 2023 là bắt buộc thu nhận mống mắt bên cạnh vân tay. Những trường hợp bị dị tật về mắt hoặc không thể lấy mống mắt sẽ có quy trình xác thực riêng từ cơ quan công an. Nếu không tuân thủ, hồ sơ sẽ bị từ chối cấp thẻ.

Xem thêm: [Những thông tin được tích hợp căn cước công dân gắn chip]

(https://accdongnai.vn/tich-hop-can-cuoc-cong-dan-1/)

Xem thêm: Thời gian cấp đổi làm lại CCCD mất bao lâu?

4. Trường hợp nào thẻ Căn cước đã cấp bị thu hồi hoặc giữ lại?

Theo Nghị định 70/2024/NĐ-CP, thẻ Căn cước bị thu hồi trong các trường hợp: công dân bị tước hoặc thôi quốc tịch Việt Nam; thẻ cấp sai quy định; sử dụng thẻ đã tẩy xóa hoặc sửa chữa; hoặc thẻ hết hạn mà không cấp đổi.

Ngoài ra, thẻ có thể bị tạm giữ nếu người sở hữu đang bị truy nã hoặc trong quá trình tố tụng hình sự. Mọi đối tượng đang có quyết định truy nã sẽ bị đình chỉ mọi thủ tục cấp đổi thẻ trên toàn quốc thông qua hệ thống cảnh báo tự động của Bộ Công an.

5. Người mất năng lực hành vi dân sự có được cấp thẻ Căn cước không?

Theo Luật Căn cước 2023, người mất năng lực hành vi dân sự (như do bệnh tâm thần hoặc khuyết tật nặng) không được tự mình thực hiện thủ tục cấp thẻ. Người đại diện hợp pháp phải thay mặt nộp hồ sơ và chứng minh quan hệ. Nếu không có đại diện hợp pháp, hồ sơ sẽ bị từ chối để bảo vệ quyền lợi của cá nhân.

Người gốc Việt chưa xác định quốc tịch là nhóm đối tượng mới được cấp Giấy chứng nhận căn cước. Nếu không chứng minh được sự sinh sống liên tục tại Việt Nam từ 05 năm trở lên, họ sẽ không được cấp loại giấy tờ này.

6. Quy trình khiếu nại khi bị từ chối cấp thẻ Căn cước vô lý

Nếu bị từ chối cấp thẻ mà bạn cho là vô lý, bạn có quyền khiếu nại lên cơ quan công an cấp huyện hoặc tỉnh theo quy định tại Luật Khiếu nại 2011. Quy trình bao gồm:

• Bước 1: Nộp đơn khiếu nại bằng văn bản trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhận thông báo từ chối, kèm theo hồ sơ gốc và lý do khiếu nại.
• Bước 2: Cơ quan tiếp nhận sẽ xem xét và trả lời trong 30-45 ngày. Nếu không đồng ý, bạn có thể khiếu nại lần hai lên cấp cao hơn.
• Bước 3: Trong trường hợp cần hỗ trợ, liên hệ dịch vụ pháp lý để đính chính dữ liệu dân cư trước khi nộp lại hồ sơ.

7. Câu hỏi thường gặp

Đang nợ tiền ngân hàng hoặc nợ thuế có bị cấm làm Căn cước không?

Không. Nợ dân sự hoặc nợ thuế không thuộc trường hợp bị đình chỉ cấp thẻ Căn cước. Bạn vẫn thực hiện thủ tục như bình thường.

Người đang cai nghiện bắt buộc có được làm thẻ Căn cước không?

Trường hợp này sẽ bị tạm dừng cấp thẻ cho đến khi chấp hành xong biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện.

ACC Đồng Nai có hỗ trợ sửa thông tin bị sai để làm được Căn cước không?

Có. Chúng tôi tư vấn và hỗ trợ khách hàng thực hiện các thủ tục đính chính hộ tịch, thay đổi thông tin cư trú để dữ liệu dân cư sạch, giúp việc cấp thẻ diễn ra thuận lợi.

Người nước ngoài có thể được cấp Căn cước không?

Thường không, người nước ngoài cần có giấy phép lưu trú hợp lệ để được cấp Căn cước công dân.

Người không có địa chỉ cư trú có thể đăng ký Căn cước không?

Thường không, địa chỉ cư trú là một trong những yếu tố quan trọng để được cấp Căn cước, và người không có địa chỉ cư trú hợp lệ có thể không đủ điều kiện.

Hy vọng qua bài viết, ACC Đồng Nai đã giúp quý khách hàng hiểu rõ hơn về Những trường hợp không được cấp Căn cước công dân. Đừng ngần ngại hãy liên hệ với ACC Đồng Nai nếu quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc gì cần tư vấn giải quyết.