Muối là mặt hàng thiết yếu, nhưng trong lĩnh vực kế toán thuế, việc xác định muối thuộc đối tượng không chịu thuế hay chịu thuế suất bao nhiêu phần trăm lại là một bài toán gây nhiều tranh cãi. Một sai sót nhỏ trong việc xuất hóa đơn có thể dẫn đến rủi ro bị truy thu thuế và xử phạt hành chính đáng tiếc. Bài viết dưới đây của ACC Đồng Nai sẽ giúp bạn làm rõ mọi ngóc ngách pháp lý về thuế suất thuế GTGT của muối, đảm bảo doanh nghiệp luôn tuân thủ đúng quy định hiện hành.

1. Muối có thuộc đối tượng chịu thuế GTGT không?

Theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 và Nghị định 181/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành, muối sản xuất từ nước biển, muối mỏ tự nhiên, muối tinh hoặc muối i-ốt với thành phần chính là Natri clorua (NaCl) thuộc nhóm đối tượng không chịu thuế GTGT. Quy định này nhằm hỗ trợ ngành sản xuất muối truyền thống, giúp giảm giá thành sản phẩm và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Tuy nhiên, không phải tất cả các loại muối đều được miễn thuế; các sản phẩm muối đã qua chế biến sâu hoặc có phụ gia đáng kể có thể bị áp dụng thuế suất khác, tùy thuộc vào danh mục hàng hóa cụ thể.

Doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ nguồn gốc và thành phần để tránh nhầm lẫn, đặc biệt khi cơ quan thuế kiểm tra hồ sơ.

2. Thuế suất thuế GTGT của muối theo quy định hiện nay

Thuế suất thuế GTGT của muối được quy định rõ ràng trong Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, với hiệu lực từ ngày 01/7/2025, và được hướng dẫn chi tiết bởi Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Phần này phân tích các mức thuế áp dụng, từ đối tượng miễn thuế đến các trường hợp chịu thuế.

2.1. Trường hợp muối thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT

Muối tự nhiên đáp ứng các điều kiện sau sẽ không chịu thuế GTGT:

• Muối được sản xuất từ nước biển.
• Muối khai thác từ các mỏ muối tự nhiên.
• Muối chưa qua chế biến thành các sản phẩm khác (trừ việc làm sạch, đóng gói).
• Thành phần chính là Natri clorua (NaCl).

Việc miễn thuế này không cho phép khấu trừ thuế đầu vào liên quan, theo Điều 14 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí nhưng đòi hỏi quản lý chặt chẽ.

2.2. Các loại muối chịu thuế suất thuế GTGT 5% hoặc 10%

Các sản phẩm muối chế biến sâu, như muối gia vị có thêm bột ngọt, tiêu hoặc ớt, hoặc muối công nghiệp dùng trong sản xuất hóa chất, dệt nhuộm, có thể chịu thuế suất 5% hoặc 10%, tùy theo Phụ lục I và II của Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Doanh nghiệp nên tham khảo cơ quan thuế để xác định chính xác danh mục.

>>Xem thêm tại đây Dịch vụ hoàn thuế GTGT tại Đồng Nai

3. Phân biệt muối ăn và muối công nghiệp trong tính thuế GTGT

Muối ăn phục vụ nhu cầu thực phẩm hàng ngày thường thuộc nhóm không chịu thuế GTGT nếu giữ nguyên thành phần NaCl chính. Ngược lại, muối công nghiệp dùng trong sản xuất (như xử lý nước, hóa chất) có thể bị áp dụng thuế suất 5% hoặc 10% nếu được coi là hàng hóa chế biến.

Sự phân biệt này dựa trên định nghĩa mới về sản phẩm chế biến theo Nghị định 181/2025/NĐ-CP, siết chặt ranh giới dựa trên hàm lượng phụ gia, giúp tránh tranh chấp khi kê khai.

Doanh nghiệp cần sử dụng mã HS Code chính xác để phân loại, đặc biệt trong xuất khẩu.

4. Quy định về khấu trừ và hoàn thuế GTGT đối với mặt hàng muối

Vì muối tự nhiên thuộc đối tượng không chịu thuế, doanh nghiệp không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào liên quan đến hoạt động sản xuất hoặc kinh doanh muối, theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024. Điều này yêu cầu tính toán chi phí cẩn thận, như đàm phán giá nguyên liệu hoặc sử dụng thiết bị tiết kiệm.

Đối với muối chịu thuế, khấu trừ được áp dụng bình thường nếu đáp ứng điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt từ 5 triệu đồng trở lên, theo Nghị định 181/2025/NĐ-CP.

Về hoàn thuế, chính sách ưu đãi có thể áp dụng cho doanh nghiệp sản xuất muối trong lộ trình chuyển đổi xanh, nhưng cần kiểm tra các văn bản hướng dẫn cụ thể.

5. Cập nhật các thông tư, nghị định mới nhất về thuế GTGT

Dù Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 và Nghị định 181/2025/NĐ-CP là căn cứ chính, các cập nhật dự kiến năm 2026 sẽ tập trung vào hóa đơn điện tử đồng bộ với mã HS Code cho nông sản, thủy sản bao gồm muối, theo lộ trình của Bộ Tài chính.

Điều này yêu cầu doanh nghiệp nâng cấp hệ thống kê khai để đảm bảo tính minh bạch, đặc biệt với muối xuất khẩu. Ngoài ra, chính sách hỗ trợ diêm dân chuyển đổi xanh sẽ được mở rộng, giảm gánh nặng thuế gián tiếp cho ngành.

Doanh nghiệp nên theo dõi Thông tư hướng dẫn mới để cập nhật kịp thời.

6. Những lưu ý quan trọng khi xuất hóa đơn mặt hàng muối

Khi xuất hóa đơn cho muối không chịu thuế, ghi rõ “không chịu thuế GTGT” tại dòng thuế suất, theo Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Sử dụng hóa đơn điện tử là bắt buộc, với dữ liệu chuyển đến cơ quan thuế theo quy định.

Lưu trữ hồ sơ ít nhất 10 năm, bao gồm chứng từ nguồn gốc và thành phần, để tránh phạt hành chính khi thanh tra.

Xem thêm: Cách xác định giá tính thuế GTGT đối với hàng khuyến mại

7. Quy trình kê khai thuế GTGT đối với muối

Việc kê khai thuế GTGT đối với muối đòi hỏi tuân thủ Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Dưới đây là các bước chi tiết:

Bước 1: Xác định đối tượng không chịu thuế GTGT

Xác minh sản phẩm muối thuộc nhóm không chịu thuế theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, kiểm tra thành phần NaCl và nguồn gốc qua giấy chứng nhận chất lượng hoặc báo cáo kiểm nghiệm.

Bước 2: Lập hóa đơn GTGT đúng quy định

Lập hóa đơn điện tử ghi “không chịu thuế GTGT”, bao gồm đầy đủ thông tin hàng hóa, sử dụng phần mềm như MISA meInvoice để chuyển dữ liệu đến cơ quan thuế.

Bước 3: Kê khai thuế GTGT

Ghi giao dịch vào mục “Hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế GTGT” trong tờ khai mẫu 01, nộp trước ngày 20 tháng tiếp theo.

Bước 4: Lưu trữ hồ sơ và chứng từ

Lưu hóa đơn, hợp đồng ít nhất 10 năm để sẵn sàng cung cấp khi thanh tra.

Bước 5: Báo cáo tình hình sử dụng hóa đơn

Nộp báo cáo định kỳ cùng tờ khai thuế, đảm bảo ghi chú rõ ràng về thuế suất.

8. Các văn bản pháp luật liên quan đến thuế GTGT của muối

Luật Thuế giá trị gia tăng 2024: Văn bản cốt lõi quy định đối tượng không chịu thuế, bao gồm muối NaCl.

Nghị định 181/2025/NĐ-CP: Hướng dẫn thi hành, chi tiết về hóa đơn, kê khai và khấu trừ.

Nghị định 174/2025/NĐ-CP: Quy định giảm thuế cho một số hàng hóa, nhưng không áp dụng trực tiếp cho muối miễn thuế; kiểm tra phụ lục cho muối chế biến.

Thông tư 32/2025/TT-BTC: Hướng dẫn hóa đơn điện tử và kê khai.

Thông tư 86/2024/TT-BTC: Sử dụng số định danh cá nhân cho hộ kinh doanh từ 01/7/2025.

9. Câu hỏi thường gặp

Muối i-ốt có được miễn thuế GTGT không?

Muối i-ốt nếu là sản phẩm phục vụ nhu cầu ăn uống hàng ngày thường được xếp vào nhóm không chịu thuế GTGT để bình ổn giá thị trường, theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024.

Doanh nghiệp thu mua muối của người dân không có hóa đơn thì xử lý thế nào?

Doanh nghiệp cần lập Bảng kê thu mua hàng hóa (Mẫu 01/TNDN) để ghi nhận chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN, theo quy định hướng dẫn tại Nghị định 181/2025/NĐ-CP.

Thuế suất đối với muối nhập khẩu có khác muối nội địa không?

Về nguyên tắc, thuế GTGT áp dụng thống nhất giữa hàng nội địa và hàng nhập khẩu để đảm bảo tính công bằng theo cam kết quốc tế, miễn là đáp ứng tiêu chí không chịu thuế theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024.

Hộ kinh doanh muối có phải nộp thuế GTGT không?

Hộ kinh doanh muối có doanh thu hàng năm từ 200 triệu đồng trở xuống thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT, theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024. Nếu vượt mức, phải đăng ký nộp theo phương pháp khấu trừ hoặc tỷ lệ % trên doanh thu.

Làm thế nào để lập hóa đơn đúng cho muối không chịu thuế GTGT?

Khi lập hóa đơn, ghi rõ “không chịu thuế GTGT” tại dòng thuế suất, sử dụng hóa đơn điện tử để đảm bảo tuân thủ và chuyển dữ liệu đến cơ quan thuế theo Nghị định 181/2025/NĐ-CP.

Chính sách thuế suất thuế GTGT của muối được quy định tại Luật Thuế giá trị gia tăng năm 2024 và các văn bản hướng dẫn, mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh trong ngành sản xuất muối, đặc biệt với việc miễn thuế GTGT cho muối NaCl. Việc cập nhật thông tin và áp dụng các biện pháp quản lý chi phí hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lợi nhuận và tránh rủi ro pháp lý. Nếu bạn cần hỗ trợ thêm về thủ tục thuế hoặc tư vấn pháp lý, hãy liên hệ ACC Đồng Nai để được giải đáp chi tiết và chuyên nghiệp.