Thuế thu nhập cá nhân ở Anh là một trong những trụ cột chính của hệ thống tài chính quốc gia, ảnh hưởng trực tiếp đến người lao động, doanh nghiệp và cả nền kinh tế. Việc nắm bắt các quy định về thuế này không chỉ giúp đảm bảo tuân thủ pháp luật mà còn hỗ trợ tối ưu hóa nghĩa vụ tài chính. Cùng ACC Đồng Nai tìm hiểu chi tiết về chủ đề này.

1. Tổng quan về thuế thu nhập cá nhân ở Anh

Thuế thu nhập cá nhân tại Anh được quản lý bởi Cơ quan Thuế và Hải quan Hoàng gia (HMRC), với mục tiêu đảm bảo nguồn thu ngân sách và công bằng xã hội. Các quy định về thuế này bao gồm việc xác định thu nhập chịu thuế, các ngưỡng miễn thuế, thuế suất lũy tiến và các khoản khấu trừ. Phần này sẽ giới thiệu tổng quan về hệ thống thuế và cách nó vận hành trong thực tế.

Hệ thống thuế thu nhập cá nhân ở Anh được điều chỉnh bởi Income Tax Act 2007, một văn bản pháp luật quan trọng quy định các nguyên tắc cơ bản về đối tượng chịu thuế, thu nhập chịu thuế và cách tính thuế. Tại Việt Nam, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007, sửa đổi bổ sung năm 2012 và 2014, đóng vai trò tương tự, quy định các khoản thu nhập chịu thuế như tiền lương, tiền công, thu nhập từ kinh doanh và đầu tư. Tuy nhiên, hệ thống thuế tại Anh có nhiều ngưỡng thu nhập và mức thuế suất phức tạp hơn, phù hợp với nền kinh tế phát triển và quy mô thu nhập đa dạng. Cá nhân cư trú tại Anh phải nộp thuế trên thu nhập toàn cầu, trong khi cá nhân không cư trú chỉ chịu thuế trên thu nhập phát sinh tại Anh, tương tự quy định tại Điều 1 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 của Việt Nam.

Việc hiểu rõ các chính sách thuế thu nhập cá nhân tại Anh không chỉ cần thiết cho người lao động và doanh nghiệp tại Anh mà còn quan trọng đối với các cá nhân và tổ chức Việt Nam hoạt động xuyên biên giới. Các quy định này giúp đảm bảo nghĩa vụ thuế được thực hiện đúng, đồng thời cung cấp cơ hội tối ưu hóa tài chính thông qua các khoản miễn giảm. So sánh với Việt Nam, hệ thống thuế tại Anh có một số điểm tương đồng nhưng cũng có những khác biệt đáng chú ý, đặc biệt về mức thuế suất và cách áp dụng.

2. Các chính sách về thuế thu nhập cá nhân ở Anh

Hệ thống thuế thu nhập cá nhân tại Anh được xây dựng trên nền tảng minh bạch, công bằng và hiệu quả, với các quy định rõ ràng về thu nhập chịu thuế, ngưỡng miễn thuế, thuế suất và các khoản khấu trừ. Phần này sẽ phân tích chi tiết từng khía cạnh của chính sách thuế, đồng thời so sánh với các quy định tại Việt Nam để làm rõ sự khác biệt.

Xác định thu nhập chịu thuế

Việc xác định thu nhập chịu thuế là bước đầu tiên và quan trọng trong việc tính toán nghĩa vụ thuế tại Anh. Các loại thu nhập chịu thuế được quy định rõ ràng trong Income Tax Act 2007, bao gồm nhiều nguồn thu nhập khác nhau. Phần này sẽ giải thích chi tiết các loại thu nhập chịu thuế và cách chúng được xử lý.

Thu nhập từ tiền lương, tiền công và các khoản thù lao từ việc làm là nguồn thu nhập chính chịu thuế tại Anh. Các khoản này bao gồm tiền lương cơ bản, tiền thưởng, phụ cấp và các lợi ích phi tiền mặt như xe công ty hoặc bảo hiểm y tế do công ty chi trả. Theo Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 của Việt Nam, các khoản thu nhập tương tự cũng chịu thuế, bao gồm tiền lương, tiền công và các khoản phụ cấp không thuộc diện miễn thuế. Tuy nhiên, tại Anh, các khoản lợi ích phi tiền mặt thường được tính thuế dựa trên giá trị thị trường, trong khi Việt Nam áp dụng các quy định cụ thể về giá trị phụ cấp được miễn thuế theo Thông tư 111/2013/TT-BTC.

Thu nhập từ hoạt động tự kinh doanh hoặc hợp danh cũng là một nguồn thu nhập chịu thuế quan trọng. Cá nhân tự kinh doanh tại Anh phải nộp thuế dựa trên lợi nhuận sau khi trừ các chi phí kinh doanh hợp lệ, như chi phí thuê văn phòng, nguyên vật liệu hoặc đi lại. Quy định này tương tự Thông tư 92/2015/TT-BTC của Việt Nam, nơi cá nhân kinh doanh nộp thuế dựa trên doanh thu hoặc lợi nhuận, với mức thuế suất cố định (ví dụ, 2% cho một số ngành nghề). Tuy nhiên, hệ thống tại Anh yêu cầu cá nhân tự kinh doanh phải tự kê khai và nộp thuế hàng năm, với quy trình chặt chẽ hơn thông qua tờ khai thuế (Tax Return).

Thu nhập từ đầu tư, bao gồm cổ tức, lãi suất ngân hàng và lợi nhuận từ chuyển nhượng chứng khoán, cũng thuộc diện chịu thuế. Theo Income Tax Act 2007, các khoản thu nhập này thường chịu mức thuế suất riêng, tùy thuộc vào tổng thu nhập của cá nhân. Tại Việt Nam, Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 quy định thu nhập từ chuyển nhượng vốn chịu thuế suất 20%, trong khi thu nhập từ cổ tức chịu thuế suất 5%. Sự khác biệt nằm ở cách Anh áp dụng các ngưỡng thuế suất lũy tiến cho thu nhập đầu tư, trong khi Việt Nam sử dụng thuế suất cố định.

Thu nhập từ bất động sản, bao gồm tiền thuê nhà hoặc lợi nhuận từ chuyển nhượng bất động sản, cũng phải chịu thuế thu nhập cá nhân tại Anh. Các khoản chi phí hợp lệ, như chi phí sửa chữa hoặc bảo trì, có thể được khấu trừ trước khi tính thuế. Tại Việt Nam, Luật Đất đai 2024 quy định thu nhập từ chuyển nhượng quyền sử dụng đất chịu thuế suất 2% dựa trên bảng giá đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành, khác với cách tính trước đây dựa trên giá hợp đồng. Sự khác biệt này phản ánh cách tiếp cận linh hoạt hơn của Anh trong việc khấu trừ chi phí.

Mức miễn thuế cá nhân và các khoản khấu trừ

Mức miễn thuế cá nhân và các khoản khấu trừ là yếu tố quan trọng giúp giảm nghĩa vụ thuế, đặc biệt cho những người có thu nhập thấp hoặc chi phí hợp lệ. Phần này sẽ phân tích các ngưỡng miễn thuế, các khoản khấu trừ phổ biến và cách chúng được áp dụng tại Anh.

Ngưỡng miễn thuế cá nhân (Personal Allowance) tại Anh hiện được quy định ở mức 12,570 bảng Anh mỗi năm (tính đến năm tài chính 2025/2026). Điều này có nghĩa là cá nhân có thu nhập dưới ngưỡng này không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Tuy nhiên, nếu thu nhập vượt quá 100,000 bảng Anh, ngưỡng miễn thuế sẽ giảm dần và bị hủy bỏ hoàn toàn khi thu nhập đạt 125,140 bảng Anh. Tại Việt Nam, Điều 19 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 quy định mức giảm trừ gia cảnh là 11 triệu đồng mỗi tháng cho người nộp thuế và 4,4 triệu đồng mỗi tháng cho mỗi người phụ thuộc, tạo ra một cơ chế miễn thuế tương tự nhưng được thiết kế phù hợp với điều kiện kinh tế Việt Nam.

Các khoản khấu trừ khác tại Anh bao gồm chi phí liên quan đến công việc, như chi phí đi lại, đồng phục hoặc dụng cụ làm việc. Những chi phí này phải được chứng minh là cần thiết và hợp lý để được khấu trừ. Tương tự, tại Việt Nam, Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC cho phép khấu trừ các khoản đóng góp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các chi phí liên quan đến công việc, nhưng yêu cầu phải có hóa đơn, chứng từ hợp lệ. Quy định này giúp đảm bảo rằng cả hai hệ thống thuế đều hỗ trợ người lao động giảm bớt gánh nặng tài chính.

Các khoản đóng góp vào quỹ hưu trí và từ thiện cũng được khấu trừ tại Anh, giúp khuyến khích tiết kiệm dài hạn và hoạt động xã hội. Ví dụ, đóng góp vào quỹ hưu trí được phê duyệt bởi HMRC có thể được khấu trừ trước khi tính thuế, trong khi đóng góp từ thiện có thể được miễn thuế thông qua chương trình Gift Aid. Tại Việt Nam, Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC cũng cho phép khấu trừ các khoản đóng góp từ thiện được pháp luật công nhận, nhưng phạm vi áp dụng hẹp hơn so với Anh.

Thuế suất lũy tiến và cách tính thuế

Hệ thống thuế suất lũy tiến tại Anh đảm bảo rằng những người có thu nhập cao hơn sẽ nộp thuế với tỷ lệ cao hơn, tạo sự công bằng trong phân phối nghĩa vụ thuế. Phần này sẽ giải thích chi tiết các mức thuế suất và cách chúng được áp dụng.

Thuế suất cơ bản tại Anh là 20%, áp dụng cho thu nhập từ 12,571 đến 50,270 bảng Anh (theo năm tài chính 2025/2026). Đây là mức thuế phổ biến nhất, áp dụng cho phần lớn người lao động có thu nhập trung bình. Ví dụ, một người có thu nhập 30,000 bảng Anh sẽ nộp thuế 20% trên phần thu nhập từ 12,571 đến 30,000 bảng Anh, sau khi trừ ngưỡng miễn thuế. Tại Việt Nam, Điều 22 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 áp dụng thuế suất lũy tiến từ 5% đến 35%, với mức thuế tối đa áp dụng cho thu nhập trên 80 triệu đồng mỗi tháng.

Thuế suất cao hơn là 40%, áp dụng cho thu nhập từ 50,271 đến 125,140 bảng Anh. Mức thuế này nhắm đến những người có thu nhập cao, như các chuyên gia hoặc quản lý cấp cao. Tại Anh, hệ thống thuế suất này được thiết kế để đảm bảo rằng những người có thu nhập cao hơn đóng góp nhiều hơn vào ngân sách nhà nước. So sánh với Việt Nam, mức thuế suất 35% là mức tối đa, thấp hơn mức 45% tại Anh, cho thấy sự khác biệt trong cách tiếp cận đối với người có thu nhập cao.

Thuế suất bổ sung 45% áp dụng cho thu nhập vượt quá 125,140 bảng Anh, nhắm đến những người có thu nhập rất cao, như giám đốc điều hành hoặc nhà đầu tư lớn. Hệ thống này giúp đảm bảo rằng những người có thu nhập cao nhất đóng góp một phần lớn hơn vào ngân sách. Tại Việt Nam, không có mức thuế suất tương đương, và mức thuế 35% đã là tối đa, phản ánh sự khác biệt về quy mô kinh tế và thu nhập giữa hai quốc gia.

Hệ thống PAYE (Pay As You Earn) tại Anh tự động khấu trừ thuế từ tiền lương trước khi trả cho người lao động, đảm bảo tính chính xác và giảm nguy cơ sai sót. Tại Việt Nam, hệ thống khấu trừ tại nguồn theo Thông tư 111/2013/TT-BTC hoạt động tương tự, giúp đơn giản hóa việc nộp thuế cho người lao động. Tuy nhiên, tại Anh, hệ thống PAYE được tích hợp chặt chẽ với các cơ quan thuế, cho phép cập nhật thông tin thu nhập theo thời gian thực.

Xem thêm: 1Chính sách ưu đãi thuế TNCN khu kinh tế mới nhất2>Chính sách ưu đãi thuế TNCN khu kinh tế mới nhất

3. Quy trình kê khai và nộp thuế thu nhập cá nhân

Quy trình kê khai và nộp thuế tại Anh được thiết kế để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả, với các bước rõ ràng từ đăng ký đến kiểm tra. Phần này sẽ trình bày chi tiết các bước thực hiện để cá nhân tuân thủ đúng quy định.

Bước 1: Đăng ký với HMRC
Cá nhân bắt đầu làm việc hoặc có thu nhập chịu thuế cần đăng ký với HMRC để nhận mã số thuế (National Insurance Number). Mã số này giúp theo dõi thu nhập và nghĩa vụ thuế của cá nhân, đồng thời là điều kiện để tham gia các chương trình an sinh xã hội. Tại Việt Nam, từ ngày 1/7/2025, Thông tư 86/2024/TT-BTC quy định sử dụng số định danh cá nhân thay cho mã số thuế, giúp đơn giản hóa việc quản lý thuế. Quy trình đăng ký tại Anh thường mất từ 2 đến 4 tuần, và cá nhân cần cung cấp thông tin cá nhân như hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân.

Bước 2: Kê khai thu nhập
Người lao động làm công ăn lương thường được kê khai thuế tự động thông qua hệ thống PAYE, trong đó nhà tuyển dụng báo cáo thu nhập và khấu trừ thuế trực tiếp. Tuy nhiên, cá nhân tự kinh doanh hoặc có thu nhập từ các nguồn khác như đầu tư hoặc bất động sản phải nộp tờ khai thuế (Tax Return) hàng năm thông qua hệ thống trực tuyến của HMRC. Tại Việt Nam, Điều 18 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 yêu cầu cá nhân kinh doanh nộp tờ khai thuế định kỳ, thường theo quý hoặc năm, với quy trình tương tự nhưng ít tích hợp công nghệ hơn.

Bước 3: Tính toán và nộp thuế
Sau khi nhận tờ khai thuế, HMRC sẽ tính toán số thuế phải nộp dựa trên thu nhập chịu thuế và các khoản khấu trừ. Cá nhân có thể nộp thuế trực tiếp qua chuyển khoản ngân hàng hoặc thông qua khấu trừ tại nguồn. Nếu nộp thừa thuế, cá nhân có thể yêu cầu hoàn thuế thông qua hệ thống trực tuyến của HMRC. Tại Việt Nam, Điều 8 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 cũng cho phép hoàn thuế trong các trường hợp nộp thừa hoặc thuộc diện miễn giảm, với quy trình yêu cầu hồ sơ và xác minh từ cơ quan thuế.

Bước 4: Kiểm tra và xử lý vi phạm
HMRC thường xuyên kiểm tra ngẫu nhiên các hồ sơ thuế để phát hiện sai sót hoặc hành vi trốn thuế. Nếu phát hiện vi phạm, cá nhân có thể bị truy thu thuế, phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo Finance Act 2008. Tại Việt Nam, Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015 quy định hành vi trốn thuế với số tiền từ 100 triệu đồng trở lên có thể bị phạt tù lên đến 7 năm, cho thấy sự nghiêm khắc tương tự trong việc xử lý vi phạm thuế.

>>> Xem thêm tại đây Dịch vụ quyết toán thuế thu nhập cá nhân chi tiết

4. Câu hỏi thường gặp

Dưới đây là các câu hỏi thường gặp liên quan đến thuế thu nhập cá nhân ở Anh, kèm theo câu trả lời chi tiết để làm rõ các quy định:

Thuế thu nhập cá nhân ở Anh áp dụng cho những ai?

Thuế thu nhập cá nhân tại Anh áp dụng cho cả cá nhân cư trú và không cư trú. Cá nhân cư trú phải nộp thuế trên thu nhập toàn cầu, trong khi cá nhân không cư trú chỉ nộp thuế trên thu nhập phát sinh tại Anh. Quy định này tương tự Điều 1 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 của Việt Nam, nhưng Anh có cách xác định tình trạng cư trú phức tạp hơn, dựa trên số ngày lưu trú và các yếu tố khác.

Làm thế nào để biết tôi có thuộc diện miễn thuế không?

Cá nhân có thu nhập dưới 12,570 bảng Anh mỗi năm (theo năm tài chính 2025/2026) được miễn thuế thu nhập cá nhân. Ngoài ra, các khoản miễn thuế như Personal Savings Allowance (1,000 bảng Anh cho lãi tiết kiệm) hoặc Blind Person’s Allowance (2,870 bảng Anh cho người mù) có thể áp dụng tùy theo tình trạng cá nhân. Tại Việt Nam, mức giảm trừ gia cảnh 11 triệu đồng mỗi tháng đóng vai trò tương tự.

Tôi có thể tự kê khai thuế ở Anh không?

Cá nhân tự kinh doanh hoặc có thu nhập từ các nguồn khác ngoài lương phải tự nộp tờ khai thuế (Tax Return) hàng năm thông qua hệ thống trực tuyến của HMRC. Quy trình này yêu cầu báo cáo chi tiết thu nhập, chi phí và các khoản khấu trừ. Tại Việt Nam, Thông tư 92/2015/TT-BTC quy định cá nhân kinh doanh cũng phải nộp tờ khai thuế định kỳ, nhưng quy trình tại Anh tích hợp công nghệ tốt hơn.

Làm thế nào để yêu cầu hoàn thuế tại Anh?

Nếu nộp thừa thuế hoặc thuộc diện miễn giảm, cá nhân có thể yêu cầu hoàn thuế thông qua hệ thống trực tuyến của HMRC hoặc liên hệ trực tiếp. Quy trình này yêu cầu cung cấp thông tin về thu nhập và các khoản khấu trừ. Tại Việt Nam, Điều 8 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 cũng cho phép hoàn thuế trong các trường hợp tương tự, với hồ sơ được nộp tại cơ quan thuế.

Hệ thống thuế thu nhập cá nhân ở Anh là một cơ chế phức tạp nhưng minh bạch, được thiết kế để đảm bảo công bằng và hiệu quả trong thu ngân sách. Từ việc xác định thu nhập chịu thuế, áp dụng các ngưỡng miễn thuế, đến quy trình kê khai và nộp thuế, các chính sách này không chỉ hỗ trợ người lao động mà còn tạo điều kiện cho doanh nghiệp tối ưu hóa nghĩa vụ tài chính. Hãy liên hệ ACC Đồng Nai để nhận hỗ trợ chuyên nghiệp và đáng tin cậy.