Thuế thu nhập cá nhân ở Phần Lan đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hệ thống phúc lợi xã hội, đảm bảo nguồn ngân sách cho các dịch vụ công như y tế, giáo dục và an sinh. Hệ thống thuế lũy tiến được thiết kế công bằng, phù hợp với thu nhập và hoàn cảnh của từng cá nhân. Việc nắm rõ chính sách này giúp cá nhân tối ưu hóa nghĩa vụ thuế và tuân thủ pháp luật. Cùng ACC Đồng Nai khám phá ngay!

1. Tổng quan về thuế thu nhập cá nhân ở Phần Lan

Phần Lan áp dụng hệ thống thuế thu nhập cá nhân hiện đại, dựa trên nguyên tắc công bằng và minh bạch, với các quy định rõ ràng về đối tượng chịu thuế và cách tính thuế. Phần này sẽ giới thiệu các khái niệm cơ bản, đối tượng chịu thuế và cách Phần Lan quản lý thuế thu nhập cá nhân so sánh với Việt Nam.

Hệ thống thuế thu nhập cá nhân tại Phần Lan được quy định bởi Đạo luật Thuế thu nhập (Tuloverolaki 1535/1992), áp dụng biểu thuế lũy tiếna với các mức thuế suất thay đổi theo thu nhập. Đối tượng chịu thuế bao gồm cư dân Phần Lan và người không cư trú có thu nhập phát sinh tại đây. So với Việt Nam, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 cũng quy định tương tự, nhưng Phần Lan có cách tiếp cận linh hoạt hơn với các khoản khấu trừ đa dạng. Cư dân Phần Lan, theo định nghĩa của Đạo luật Thuế thu nhập, là những người sống tại đây ít nhất 6 tháng trong năm hoặc có nơi cư trú thường xuyên.

Thu nhập chịu thuế ở Phần Lan bao gồm tiền lương, lợi nhuận kinh doanh, thu nhập từ vốn như cổ tức, lãi suất và thu nhập từ bất động sản. Các khoản thu nhập này phải được khai báo chính xác theo quy định của Đạo luật Thuế thu nhập. Ở Việt Nam, Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 liệt kê các khoản thu nhập tương tự, nhưng Phần Lan có thêm quy định cụ thể về thu nhập từ quyền sở hữu trí tuệ và nguồn quốc tế. Điều này đòi hỏi người nộp thuế phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng khi khai báo để tránh sai sót và bị phạt.

Một điểm nổi bật của hệ thống thuế Phần Lan là các khoản khấu trừ phong phú, bao gồm chi phí đi lại, chi phí công tác và đóng góp bảo hiểm xã hội. Các khoản này giúp giảm gánh nặng tài chính cho người nộp thuế, đặc biệt là những người có thu nhập trung bình. Trong khi đó, Việt Nam chủ yếu tập trung vào giảm trừ gia cảnh theo Điều 19 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007, với mức cố định 11 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế và 4,4 triệu đồng/tháng cho người phụ thuộc. Hệ thống khấu trừ của Phần Lan được thiết kế linh hoạt hơn, phù hợp với hoàn cảnh cá nhân.

Phần Lan cũng sử dụng hệ thống khai thuế điện tử hiện đại, cho phép người nộp thuế dễ dàng nộp tờ khai và nhận hỗ trợ từ Cơ quan Thuế (Vero Skatt). Hệ thống này giảm thiểu sai sót và tăng tính minh bạch. Việt Nam đang phát triển hệ thống thuế điện tử tương tự qua các nền tảng như eTax Mobile, nhưng mức độ phổ biến và tiện lợi vẫn chưa sánh bằng Phần Lan. Việc học hỏi từ mô hình này có thể giúp Việt Nam cải thiện hiệu quả quản lý thuế.

2. Chính sách về thuế thu nhập cá nhân ở Phần Lan

Chính sách thuế thu nhập cá nhân ở Phần Lan được xây dựng với các quy định chi tiết về thuế suất, khấu trừ và quy trình khai thuế. Phần này sẽ phân tích cách tính thuế, các mức thuế suất và các trường hợp miễn giảm, đồng thời so sánh với hệ thống thuế của Việt Nam.

Hệ thống thuế thu nhập cá nhân ở Phần Lan bao gồm hai loại chính: thuế quốc gia và thuế thành phố. Theo Đạo luật Thuế thu nhập (Tuloverolaki 1535/1992), thuế quốc gia áp dụng biểu lũy tiến từ 0% đến 31,25% (năm 2025), tùy thuộc vào thu nhập chịu thuế. Thuế thành phố dao động từ 17% đến 23%, tùy khu vực, ví dụ Helsinki áp dụng mức 18% năm 2025. Ở Việt Nam, Điều 22 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 quy định biểu thuế lũy tiến từ 5% đến 35%, nhưng không phân chia theo khu vực như Phần Lan. Sự phân chia này giúp Phần Lan điều chỉnh thuế phù hợp với chi phí sinh hoạt tại từng địa phương.

Quy trình tính thuế thu nhập cá nhân ở Phần Lan được thực hiện qua các bước rõ ràng để đảm bảo tính minh bạch và chính xác:

Bước 1: Xác định tổng thu nhập chịu thuế
Tổng thu nhập bao gồm tiền lương, lợi nhuận kinh doanh, cổ tức, lãi suất và thu nhập từ bất động sản. Theo Đạo luật Thuế thu nhập, người nộp thuế phải khai báo đầy đủ các khoản thu nhập này, kể cả thu nhập từ nguồn quốc tế nếu là cư dân Phần Lan. Ở Việt Nam, Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC cũng yêu cầu xác định tổng thu nhập trước khi tính thuế, nhưng Phần Lan có thêm các quy định nghiêm ngặt về khai báo thu nhập quốc tế để tránh trốn thuế.

Bước 2: Áp dụng các khoản khấu trừ
Người nộp thuế được phép khấu trừ các chi phí như đóng góp bảo hiểm xã hội, chi phí đi lại, chi phí công tác và đóng góp từ thiện. Các khoản khấu trừ này được quy định chi tiết trong Đạo luật Thuế thu nhập, giúp giảm đáng kể thu nhập chịu thuế. So với Việt Nam, Điều 19 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 chỉ cho phép giảm trừ gia cảnh và một số khoản đóng góp bảo hiểm bắt buộc. Hệ thống khấu trừ của Phần Lan linh hoạt hơn, hỗ trợ người lao động có chi phí sinh hoạt cao hoặc gia đình đông người.

Bước 3: Tính thuế quốc gia và thuế thành phố
Sau khi trừ các khoản khấu trừ, thu nhập chịu thuế được chia thành các bậc để áp dụng thuế lũy tiến. Ví dụ, năm 2025, thu nhập dưới 20.500 EUR được miễn thuế quốc gia, trong khi thu nhập từ 20.500 EUR đến 30.600 EUR chịu thuế 6%. Thuế thành phố được tính thêm trên tổng thu nhập chịu thuế, với mức thuế suất thay đổi theo địa phương. Ở Việt Nam, Thông tư 111/2013/TT-BTC quy định cách tính thuế tương tự, nhưng không có sự phân chia giữa thuế quốc gia và địa phương, khiến thuế suất đồng nhất trên toàn quốc.

Bước 4: Nộp tờ khai và thanh toán thuế
Người nộp thuế phải nộp tờ khai thuế hàng năm qua hệ thống điện tử của Cơ quan Thuế Phần Lan trước tháng 5 của năm tiếp theo. Hệ thống này cung cấp hướng dẫn chi tiết và cho phép chỉnh sửa sai sót. Nếu khai báo sai, người nộp thuế có thể bị phạt theo Đạo luật Quản lý thuế (1558/1995). Ở Việt Nam, Điều 24 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 yêu cầu tổ chức trả thu nhập hoặc cá nhân tự khai thuế, với hạn chót quyết toán thường là cuối tháng 3. Hệ thống điện tử của Phần Lan hiện đại hơn, giúp giảm thiểu sai sót và tăng hiệu quả.

Phần Lan áp dụng các chính sách miễn giảm thuế cho những người có thu nhập thấp hoặc gặp khó khăn tài chính. Theo Đạo luật Thuế thu nhập, các khoản như trợ cấp xã hội, học bổng và một phần thu nhập từ kiều hối được miễn thuế. Ở Việt Nam, Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 cũng miễn thuế cho các khoản như kiều hối, thu nhập từ nông nghiệp chưa qua chế biến và thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản trong một số trường hợp đặc biệt. Tuy nhiên, Phần Lan có thêm các khoản miễn giảm linh hoạt cho người lao động làm việc tại nhà hoặc chi phí đào tạo nghề.

Phần Lan cũng ký kết nhiều hiệp định tránh đánh thuế hai lần, được quy định trong Đạo luật về tránh đánh thuế hai lần (1552/1995), để hỗ trợ người có thu nhập từ nhiều quốc gia. Việt Nam cũng có các hiệp định tương tự, ví dụ Quyết định 173/2007/QĐ-TTg với Brunei, nhưng mạng lưới hiệp định của Phần Lan rộng hơn, bao gồm hơn 70 quốc gia. Điều này giúp người nộp thuế tránh bị đánh thuế trùng lặp và đảm bảo công bằng trong nghĩa vụ thuế.

>>> Xem thêm tại đây Dịch vụ quyết toán thuế thu nhập cá nhân chi tiết

Xem thêm: 1Chính sách ưu đãi thuế TNCN khu kinh tế mới nhất2>Chính sách ưu đãi thuế TNCN khu kinh tế mới nhất

3. So sánh với chính sách thuế thu nhập cá nhân ở Việt Nam

Việc so sánh chính sách thuế thu nhập cá nhân giữa Phần Lan và Việt Nam giúp làm rõ những điểm mạnh, yếu của mỗi hệ thống và bài học Việt Nam có thể áp dụng. Phần này sẽ phân tích các điểm tương đồng, khác biệt và đề xuất cải tiến cho hệ thống thuế Việt Nam.

Cả Phần Lan và Việt Nam đều sử dụng biểu thuế lũy tiến, nhưng Phần Lan có cách tiếp cận linh hoạt hơn nhờ phân chia thuế quốc gia và thuế thành phố. Theo Đạo luật Thuế thu nhập (Tuloverolaki 1535/1992), thuế thành phố dao động tùy theo khu vực, giúp điều chỉnh thuế phù hợp với chi phí sinh hoạt. Ví dụ, người sống ở vùng nông thôn Phần Lan chịu thuế thành phố thấp hơn so với Helsinki. Trong khi đó, Việt Nam áp dụng biểu thuế lũy tiến thống nhất từ 5% đến 35% theo Điều 22 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007, không phân biệt khu vực địa lý. Cách tiếp cận của Phần Lan có thể là gợi ý để Việt Nam cân nhắc áp dụng thuế linh hoạt theo vùng miền.

Về các khoản khấu trừ, Phần Lan cho phép khấu trừ đa dạng, từ chi phí đi lại, chi phí chăm sóc con cái đến đóng góp từ thiện, theo quy định của Đạo luật Thuế thu nhập. Điều này giúp giảm gánh nặng thuế cho người lao động, đặc biệt là những người có chi phí sinh hoạt cao. Ngược lại, Việt Nam chủ yếu giới hạn ở giảm trừ gia cảnh (11 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế và 4,4 triệu đồng/tháng cho người phụ thuộc theo Điều 19 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007). Việt Nam có thể học hỏi từ Phần Lan để mở rộng các khoản khấu trừ, ví dụ như chi phí giáo dục hoặc đi lại, nhằm hỗ trợ người lao động tốt hơn.

Về quản lý thuế, Phần Lan sử dụng hệ thống điện tử tiên tiến của Cơ quan Thuế (Vero Skatt), cho phép người dân dễ dàng khai thuế và nhận hỗ trợ trực tuyến. Hệ thống này giảm thiểu sai sót và tăng tính minh bạch. Việt Nam đang phát triển các nền tảng như eTax Mobile và cổng thông tin của Tổng cục Thuế, nhưng mức độ tiện lợi và phổ biến vẫn chưa bằng Phần Lan. Việc nâng cấp hệ thống thuế điện tử và tăng cường hướng dẫn cho người nộp thuế là điều Việt Nam có thể học hỏi từ Phần Lan.

Một điểm mạnh khác của Phần Lan là sử dụng thuế để khuyến khích các hành vi xã hội tích cực, như đóng góp từ thiện hoặc đầu tư vào giáo dục. Ví dụ, người nộp thuế có thể khấu trừ chi phí đào tạo nghề hoặc đóng góp cho các tổ chức phi lợi nhuận. Ở Việt Nam, các khoản khấu trừ như vậy còn hạn chế, chủ yếu tập trung vào bảo hiểm bắt buộc. Việc áp dụng các chính sách khuyến khích tương tự có thể giúp Việt Nam thúc đẩy phát triển xã hội và hỗ trợ người lao động.

4. Câu hỏi thường gặp

Dưới đây là những câu hỏi phổ biến về thuế thu nhập cá nhân ở Phần Lan, kèm theo câu trả lời chi tiết để giải đáp thắc mắc của người đọc:

Ai phải nộp thuế thu nhập cá nhân ở Phần Lan?

Theo Đạo luật Thuế thu nhập (Tuloverolaki 1535/1992), đối tượng chịu thuế bao gồm cá nhân cư trú (sống tại Phần Lan từ 6 tháng trở lên hoặc có nơi ở thường xuyên) và cá nhân không cư trú có thu nhập phát sinh tại đây. Các khoản thu nhập chịu thuế bao gồm tiền lương, cổ tức, lãi suất và thu nhập từ bất động sản. Ở Việt Nam, Điều 2 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 cũng quy định tương tự về đối tượng chịu thuế.

Mức thuế suất ở Phần Lan là bao nhiêu?

Thuế thu nhập cá nhân ở Phần Lan được tính theo biểu thuế lũy tiến, với thuế quốc gia từ 0% (thu nhập dưới 20.500 EUR) đến 31,25% (thu nhập trên 87.900 EUR) và thuế thành phố từ 17% đến 23%, tùy khu vực. Ví dụ, Helsinki áp dụng mức thuế thành phố 18% năm 2025. Ở Việt Nam, Điều 22 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 quy định thuế suất từ 5% đến 35%, áp dụng thống nhất trên cả nước.

Làm thế nào để khai thuế ở Phần Lan?

Người nộp thuế phải nộp tờ khai thuế hàng năm qua hệ thống điện tử của Cơ quan Thuế Phần Lan (Vero Skatt) trước tháng 5 của năm tiếp theo. Hệ thống này cung cấp hướng dẫn chi tiết và hỗ trợ chỉnh sửa sai sót. Ở Việt Nam, Điều 24 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 yêu cầu tổ chức trả thu nhập hoặc cá nhân tự khai thuế, với hạn chót quyết toán thường là cuối tháng 3.

Có những khoản thu nhập nào được miễn thuế ở Phần Lan?

Theo Đạo luật Thuế thu nhập, các khoản như trợ cấp xã hội, học bổng và một phần kiều hối được miễn thuế. Ngoài ra, Phần Lan cũng miễn thuế cho một số thu nhập từ hoạt động phi lợi nhuận. Ở Việt Nam, Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 miễn thuế cho kiều hối, thu nhập từ nông nghiệp chưa qua chế biến và một số trường hợp chuyển nhượng bất động sản.

Chính sách thuế thu nhập cá nhân ở Phần Lan là một mô hình tiêu biểu về tính công bằng, minh bạch và hiệu quả, với hệ thống thuế lũy tiến và các khoản khấu trừ linh hoạt. Hệ thống này không chỉ đảm bảo nguồn ngân sách cho các dịch vụ công mà còn hỗ trợ người lao động tối ưu hóa nghĩa vụ thuế. Để được tư vấn chi tiết hơn về thuế thu nhập cá nhân hoặc các vấn đề pháp lý liên quan, hãy liên hệ ACC Đồng Nai qua email [email protected] hoặc tổng đài 028 3935 2079.