Trốn thuế không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật gây thất thu ngân sách nhà nước, mà còn tạo ra sự cạnh tranh bất bình đẳng giữa các doanh nghiệp. Tuy nhiên, khi muốn đưa sai phạm này ra ánh sáng, hầu hết mọi người đều rơi vào tâm lý e ngại: tố cáo công ty trốn thuế bằng cách nào? Gửi đơn đến cơ quan nào để được giải quyết nhanh nhất và liệu thông tin cá nhân của người tố cáo có được bảo mật an toàn? ACC Đồng Nai sẽ hướng dẫn quy trình nộp đơn, cách chuẩn bị chứng cứ và các quy định liên quan.

1. Các hành vi trốn thuế phổ biến của doanh nghiệp hiện nay

Tội trốn thuế được quy định tại Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), là hành vi cố ý vi phạm các quy định về quản lý thuế nhằm giảm số tiền thuế phải nộp hoặc trốn tránh hoàn toàn nghĩa vụ thuế.

Các hành vi trốn thuế phổ biến bao gồm:

• Không xuất hóa đơn khi bán hàng hóa, dịch vụ hoặc ghi giá trị trên hóa đơn thấp hơn giá trị giao dịch thực tế.
• Sử dụng hóa đơn điện tử không hợp pháp, hóa đơn “khống” của các công ty ma để hợp thức hóa chi phí đầu vào.
• Lập hai hệ thống sổ sách kế toán (một hệ thống nội bộ và một hệ thống nộp cho cơ quan thuế) nhằm giấu bớt doanh thu.

2. Thủ tục tố cáo công ty trốn thuế bảo mật

Tố cáo công ty trốn thuế là quyền và trách nhiệm của công dân theo Luật Tố cáo 2018 và Luật Quản lý thuế 2019.

Hành vi trốn thuế được quy định tại Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), bao gồm các hành vi phổ biến như không xuất hóa đơn khi bán hàng hóa, dịch vụ, ghi giá trị thấp hơn thực tế trên hóa đơn, sử dụng hóa đơn điện tử không hợp pháp hoặc hóa đơn khống, lập hai hệ thống sổ sách kế toán nhằm giấu doanh thu.

Nhận diện rõ ràng các hành vi này giúp người tố cáo có căn cứ đối chiếu chuẩn xác khi chuẩn bị hồ sơ.

Dưới đây là các bước tố cáo công ty trốn thuế theo quy định mới nhất:

• Bước 1: Xác định thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ theo Luật Tố cáo 2018 và Luật Quản lý thuế 2019. Cơ quan Thuế quản lý trực tiếp doanh nghiệp (Cơ quan thuế cơ sở hoặc Cục Thuế tỉnh/thành phố) là nơi tiếp nhận chính. Nếu hành vi có dấu hiệu tội phạm hình sự, gửi đến Cơ quan Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (PC03).
• Bước 2: Chọn hình thức tố cáo được pháp luật công nhận. Tố cáo trực tiếp tại bộ phận tiếp dân của cơ quan Thuế hoặc Công an; tố cáo gián tiếp qua đường bưu điện hoặc gọi đường dây nóng của Tổng cục Thuế.
• Bước 3: Chuẩn bị hồ sơ và chứng cứ. Đơn tố cáo ghi rõ thông tin doanh nghiệp vi phạm và hành vi trốn thuế cụ thể, kèm theo hợp đồng kinh tế song song, sao kê tài khoản ngân hàng, hóa đơn khống hoặc chứng từ nội bộ.

Xem thêm: Mức phạt nếu không kê khai thuế khi mới thành lập công ty

3. Quy định về bảo mật danh tính và bảo vệ người tố cáo

Luật Tố cáo 2018 siết chặt quy định bảo mật. Hồ sơ chứa danh tính người tố cáo được lưu trữ riêng trong hệ thống mã hóa, chỉ thủ trưởng cơ quan thuế được quyền tiếp cận. Cán bộ làm rò rỉ thông tin sẽ bị kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Xem thêm: Mẫu thuyết minh báo cáo tài chính mới nhất

4. Các mức xử phạt đối với hành vi trốn thuế của doanh nghiệp

Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, doanh nghiệp bị phạt tiền từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn, buộc nộp đủ thuế và tiền chậm nộp.

Bảng phân biệt xử phạt hành chính và trách nhiệm hình sự đối với tội trốn thuế:

5. Câu hỏi thường gặp

Tôi viết đơn tố cáo nặc danh thì cơ quan thuế có giải quyết không?

Theo Luật Tố cáo 2018, đơn nặc danh không được thụ lý chính thức. Tuy nhiên, nếu đơn có nội dung rõ ràng kèm chứng cứ cụ thể, cơ quan thuế vẫn sử dụng làm thông tin tham khảo để kiểm tra đột xuất.

Nhân viên kế toán cũ đem tài liệu nội bộ tố cáo trốn thuế có vi phạm luật bảo mật không?

Không vi phạm. Thỏa thuận bảo mật (NDA) vô hiệu nếu thông tin là bằng chứng vi phạm pháp luật. Pháp luật bảo vệ người lao động cung cấp chứng cứ sai phạm cho cơ quan nhà nước.

Nếu doanh nghiệp bị tố cáo oan thì phải làm sao?

Cơ quan thuế có quy trình xác minh chặt chẽ. Nếu nội dung mang tính vu khống, đơn sẽ bị bác. Doanh nghiệp có quyền yêu cầu điều tra người vu khống theo Bộ luật Hình sự.

Tố cáo công ty trốn thuế là một hành động quan trọng, góp phần bảo vệ lợi ích quốc gia và đảm bảo sự công bằng trong môi trường kinh doanh. Quy trình tố cáo đòi hỏi sự cẩn trọng trong việc thu thập chứng cứ, soạn thảo đơn, và hợp tác với cơ quan chức năng. Để được hỗ trợ chuyên sâu và đảm bảo quyền lợi, hãy liên hệ ACC Đồng Nai qua hotline hoặc email để nhận tư vấn pháp lý toàn diện.